Η μεταφυσική αιώρηση της Κατερίνας Γώγου μέσα από το ποίημά της «Ετών 9»

Δρ.Κοσμάς, Κοψάρης, κριτικός

Η Γώγου υπήρξε πάντα μια αμφίσημη ποιητική φωνή. Συνδύαζε την μαγεία του ονείρου, την ίδια στιγμή που το πολτοποιούσε αφήνοντας τα αποκαΐδια του να πέσουν πάνω μας σαν απαλή ψιχάλα. Δεν ήθελε να μεταδώσει τις τραυματικές της μνήμες, ούτε τα προσωπικά της αδιέξοδα. Περισσότερα ήθελε να χαρτογραφήσει το που τελειώνει το φως και το που αρχίζει ο εφιάλτης στην κοινωνική πραγματικότητα. Στην ποίησή της στέκει πάντα αφόρητα μόνη, αλλά αγέρωχη. Δεν έχει καμία σημασία αν περιφέρεται μέσα στο πλήθος, ήδη νιώθει ότι έχει φύγει από καιρό μακριά από έναν κόσμο που τον θεωρεί τόσο ψεύτικο σαν ένα κάστρο από άμμο που με την πρώτη επίθεση νερού θα σβηστεί στο χώμα. 

Το παρακάτω ποίημα έχει ιδιαίτερη σημασία, όσο και μια προφητική τραγικότητα. Το ποιητικό υποκείμενο προδιαθέτει την κόρη της για την αιφνίδια φυγή της από ένα αιμοσταγή, σκληρό και ανηλεή κόσμο. Μια μέρα θα φύγει ξαφνικά σαν ένα αερικό, θα μείνω πίσω η Μυρτώ, η κόρη της. Το δραματικά αναπότρεπτο είναι ότι σε αυτή την πεισιθάνατη δίνη θα παρασυρθεί και η Μυρτώ, προτιμώντας να αφήσει πολύ πρόωρα τα ανεξίτηλα ίχνη της στον ουρανό παρά στη γη. Η Κατερίνα ίσως ενδόμυχα νιώθει το πέπλο θανάτου να απειλεί  πέρα από την ίδια και την κόρη της σαν μια κατάρα που ακόμη δεν έχει χορτάσει θάνατο.   

Το ποίημα: «Ετών 9», είναι ποτισμένο με αίμα. Καταμαρτυρεί τα χρόνια αδιέξοδα μιας καταραμένης ποιήτριας που τρέφει με τον πόνο της τους στίχους της οι οποίοι με την σειρά τους δίνουν ανάσα στην άχαρη ζωή της. Παράλληλα, η κινηματογραφική διάσταση που ενέχεται στον καταιγισμό των προβαλλόμενων εικόνων φιλτράρει την ζωή της ποιήτριας την ίδια στιγμή που την αποδιοργανώνει σαν ένα αποσυναρμολογούμενο μοντάζ. Αυτό συνεπάγεται ότι η αναδρομή στην τρυφερή φάση της παιδικότητας δεν διασφαλίζει την γαλήνη αλλά λειτουργεί ως προάγγελος θανάτου. Ακόμη και ο ήλιος αποσυμβολίζεται πλήρως ως προς την όποια ευοίωνη προοπτική του. 

Η αναφορά στην ηλικία των εννέα ίσως δηλώνει το απότομο τέλος της πιο γλυκιάς φάσης στην ζωή ενός ανθρώπου που ταυτίζεται με το τέλος της αθωότητας. Οι καταστάσεις επέβαλαν μια άλλη τύχη για την ποιήτρια εξορίζοντάς την πρώτα στο περιθώριο της κοινωνίας και τελικά καταδικάζοντάς την στο περιθώριο της ύπαρξής της φτάνοντας στο σημείο μηδέν της ζωτικότητάς. Η τριπλή αναφορά στο «ξόφλησε» στον τελευταίο στίχο υποδηλώνει την απολυτότητα της εσωτερικής της καταβαράθρωσης, όχι, όμως και το τέλος της ποίησής της. Αυτό το γνωρίζει καλά η Γώγου, ότι πάντα θα ακούγεται.   

 

Όταν ξυπνήσεις το πρωί
και δε θα βρεις στο πάτωμα
χαπάκια, πουλόβερ και σουτιέν
και χτυπήσεις με δύναμη την πόρτα
χωρίς ν’ ακούσεις πίσω σου το υστερικό μου `’σκασμός”
μη βάλεις τα κλάματα και πας για να με βρεις
στην παιδική φωτογραφία μου που σε κοιτάει. Ποτέ δεν έβλεπα.
Ούτε στα ηλίθια γραφτά μου. Σου ‘χω πει ψέματα.
Πάντοτε σου ‘λεγα
πως είναι όμορφοι οι άνθρωποι, τα χρώματα κι η μουσική.
Μέτρησε μόνο τα μεροκάματα που έκανα
μ’ αυτό θα μάθεις πως έζησα.
Μέτρησε έπειτα το νοίκι μας
ποτέ δε φτάνανε να το πληρώσω.
Και πόσο φως έκαψα
ψάχνοντας να βρω τρόπο.
Τράβα μετά και γύρεψε απ’ τον πατέρα σου
για τελευταία φορά χρήματα
και δώσε τα χρέη μου.
Ύστερα πλύνε τα μούτρα σου
και μην αφήσεις κανέναν να σου πει
τι απόγινε με την μάνα σου.
Μόνο κάτω απ’ αυτές
τις ηλίθιες αποδείξεις
φτιάξε έναν ήλιο απ’ αυτούς που μόνο εσύ έχεις στο νου σου
και κάτω απ’ αυτόν
γράψε με τ’ αστεία παιδικά σου γράμματα
ξόφλησε ξόφλησε ξόφλησε

Ετικέτες:


Σχολιάστε εδώ

Η διεύθυνση του email σας δεν θα δημοσιευθεί.


Διαβάστε επίσης

ΑΠΟΨΗ, ΑΡΘΡΑ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Η Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης στην  Πρέβεζα  και οι  Πρεβεζάνοι. (του Βασίλη Ευαγγέλου)

21/09/2022, 3:40 μμ

ΑΠΟΨΗ, ΑΡΘΡΑ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Η σωματειακή οργάνωση των προσφύγων στην Πρέβεζα και η διεκδίκηση των δικαιωμάτων τους

19/09/2022, 10:11 πμ

ΑΠΟΨΗ, ΑΡΘΡΑ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Η εκπαίδευση των προσφυγοπαίδων της μικρασιατικής καταστροφής στην Πρέβεζα

13/09/2022, 8:35 πμ

ΑΠΟΨΗ, ΑΡΘΡΑ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Συνδρομές Πρεβεζάνων υπέρ των προσφύγων (1922-1924)

11/09/2022, 4:19 μμ

ΑΠΟΨΗ, ΑΡΘΡΑ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Για τους ήρωες της καθημερινότητας

07/09/2022, 3:43 μμ

ΑΠΟΨΗ, ΑΡΘΡΑ, ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Απογραφή προσφύγων στην Πρέβεζα (1928). Οι άνθρωποι πίσω από τους αριθμούς. 

06/09/2022, 3:53 μμ


To mypreveza.gr είναι το ενημερωτικό portal για το Νομό Πρέβεζας στο οποίο μπορείτε να δείτε όλες τις τοπικές ειδήσεις, αλλά και νέα από όλη την Ήπειρο, την Ελλάδα και τον κόσμο.

"Η δική σου Πρέβεζα με ένα μόνο κλικ."

Συνεργαζόμενα sites